ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
27
مجمع التواريخ ( فارسى )
بود فتح عليخان ببهانهء اينكه اين جنگ جهاد است و به مصرف غازيان ميرسد و نيز جناب حضرت از اين نوع زخارف دنيوى مستغنىاند و اين وجوه از سركار حضرت بعنوان قرض گرفته شده بعد از طى اين معاملات مع شيىء زائد مسترد خواهم نمود قدرى از آن تصرف نموده و مسكوك كرده بخرج آورده بود تتمهء آن را كه در خزانه موجود بود صفى قليخان به تصرف درآورد و ديگر از اعمال سيئهء او قتل محمد زمان خان چرخچى باشى خراسان بود . ذكر در بيان قتل محمد زمان خان چرخچى باشى خراسان مخفى نماناد كه چون در بلاد خراسان بسبب كارهاى نمايان و اشغال شگرف و امور دست بسته كه در جنگ اوزبك از او سر زده بود شهرت شجاعت و پر دلى او در افواه عوام و خواص افتاده و مردم همگى او را لايق و سزاوار سپهسالارى و اسپهبدى ميدانستند اين اخبار چون بصفى قليخان رسيده بود از روى حسد و ناتوان بينى و شدت غضب آن مرد را باندك تقصيرى كه چرا دير باستقبال ما آمدهء بنا حق گردن زد و اين امور بر او مبارك نيامده در اندك وقتى منتقم حقيقى جزاى اعمال سيئهء او را به او رسانيد . مجملا صفى قليخان بعد از جمعيت سپاه خراسان و استر آباد و مرو و نسا و ابيورد و سرخس و زور آباد و مروجاق كه در ايام خلفا آن را مرو الرود مينوشتهاند « 1 » علاوهء سپاه عراق نموده متوجه هرات گرديد و از آن جانب حاكم هرات كه اسد اللّه خان ابدالى بود با افواج و جمعيت خود از شهر هرات برآمده به قصد محاربهء صفى قليخان متوجه شد و در حوالى كافر قلعه كه شش منزلى هرات است تلاقى فريقين روى داده طرفين لواى
--> ( 1 ) - اصل اين كلمه مروجق است كه بتركى بمعنى مرو كوچك است در مقابل مرو بزرگ يعنى مرو شاهجان كه يكى از چهار شهر بزرگ و آباد خراسان در ايام قبل از استيلاى مغول بوده . مروجق كه در قديم آن را مرو الروذ ميگفتند قدرى در جنوب بالا مرغاب حاليه است در كنار نهر مرغاب در صورتى كه مرو شاهجان همين مرو كنونى است در كنار همان نهر ولى در شمال .